Asansör Arıza ve Kurtarma Servisinde Nelere Bakılır?

Asansör, apartmanda kimsenin düşünmediği ama bozulduğunda herkesin konuştuğu bir sistemdir. Kapı bir kez kapanıp açılmadığında panik başlar. Bu noktada en önemli ayrım şudur: acil kurtarma ile kalıcı tamir iki farklı iştir. Kurtarma, içerideki kişiyi güvenle çıkarmakla biter; tamir, arızanın tekrar etmemesini sağlar. Servis seçerken her iki başlığı da konuşmanız gerekir.

Mahsur kalma anında ne yapılır

Kabin içindeki kişiyle konuşmayı sürdürün ve ona kabin kapısını zorlamamasını, kattan atlamaya çalışmamasını söyleyin. Kabin içindeki alarm düğmesi veya interkom çalışıyorsa kullanın. Bina yönetimine ve servise aynı anda haber verin; hangi katta ve hangi katta durduğunu net söyleyin. Kabin kapısının önünde açık bir boşluk varsa kimse geçmesin. Kurtarma işini, eğitimli teknisyenin elle kurtarma prosedürü yapmalıdır. Komşu veya kapıcı eliyle yapılan müdahaleler, kabinin aniden hareket etmesiyle sonuçlanabilir.

Fren, halat ve regülatör kontrolü

Arıza sonrası bakımda ilk bakılan yer makine dairesidir. Makine freni, cer freni, halat gerginliği ve halat uçlarının bağlantısı kontrol edilir. Halatlar tek tek incelenir; kopuk tel sayısı ve ezik bölgeler not edilir. Hız regülatörü ve emniyet freni (paraşüt) sistemi, kabin hızlandığında devreye giren ikinci savunma hattıdır; bu sistemin test edilmesi bakımın parçasıdır. Kuyu dibi tamponları, kılavuz rayların yağlanması ve kuyu içi temizlik de ihmal edilmemesi gereken kalemlerdir.

Kapı mekanizması ve fotosel

Asansör arızalarının önemli bölümü kapıdan kaynaklanır. Kat kapısı kilit kontağı tam kapanmazsa kabin hareket etmez; sorun motor değil, kontak ayarı olabilir. Fotoselin tozlanması veya yerinden kayması, kapının sürekli açılıp kapanmasına yol açar. Kapı rayındaki kir ve kaykı ayarı da benzer belirtiler verir. İyi bir teknisyen, motoru değiştirmeden önce bu basit noktaları kontrol eder. Arızanın sebebi bulunmadan yapılan parça değişimi, aynı şikâyetin birkaç hafta sonra dönmesine neden olur.

Elektrik ve kontrol panosu

Pano üzerindeki arıza kayıtları, hangi korumanın devreye girdiğini gösterir. Kayıtlar silinmeden okunmalıdır; çünkü arıza tekrar ettiğinde geçmiş kayıt, sorunun hangi durumda ortaya çıktığını anlatır. Besleme gerilimindeki dalgalanmalar, topraklama zayıflığı ve nem, kart arızalarının sık nedenleridir. Yalnız kart değiştirip geçmek yerine beslemenin ve topraklamanın ölçülmesi kalıcı çözümün ön koşuludur.

Yedek parça ve marka bağımsızlığı

Eski veya yaygın olmayan bir asansörde parça temini en büyük sorundur. Servisin, kullandığı parçanın orijinal mi muadil mi olduğunu söylemesi gerekir. Muadil parça her zaman kötü değildir ama hangi parçada kullanıldığı önemlidir; fren ve emniyet aksamında muadil tercih edilmemelidir. Parçanın temin süresi de önceden konuşulmalıdır. Aksi halde "parça bekliyoruz" cümlesi haftalarca sürebilir.

Servis sözleşmesi nasıl olmalı

Aylık bakım sözleşmesinde ziyaret sıklığı, acil çağrıya hedef varış süresi, mesai dışı çalışmanın kapsamı, yedek parçada işçilik ve malzeme ayrımı yazılmalıdır. Kaç asansör kapsandığı ve bina adresi de sözleşmede yer alır. Acil hattın gerçekten 24 saat açık olup olmadığını, gece saatinde bir kez arayarak test edebilirsiniz. Bakım defterinin asansör kabininde veya makine dairesinde tutulması, yapılan işin izlenmesini kolaylaştırır.

Aşırı yük ve kullanım alışkanlıkları

Asansörün taşıyabileceği yük kabin içindeki etikette yazar. Bu sınırın üzerinde yüklenmek motor ve fren üzerindeki yükü artırır; aşırı yük algılama devreye girse bile tekrarlanan zorlamalar aşınmayı hızlandırır. Taşınma günlerinde asansörün sürekli kullanılması kapı mekanizmasını ve fotoseli yorar. Kapıyı elle tutup açık tutmaya çalışmak kapı motoruna zarar verir. Çocukların kat düğmeleriyle oynaması gereksiz duruş ve kalkış sayısını artırır. Bu alışkanlıkların değişmesi arıza sıklığını doğrudan azaltır.

Kuyu, makine dairesi ve ortam koşulları

Makine dairesi ve kuyu, asansörün çalışma ortamıdır. Bu alanların temiz ve kuru kalması gerekir; nem, kart ve kontak arızalarının sık nedenidir. Makine dairesinde eşya depolamak bakım sırasında erişimi engeller ve ortam ısısını yükseltir. Kuyu dibinde su birikmesi tamponlara ve gergi ağırlığına zarar verir. Havalandırma yetersizse motor ısınır ve koruma devreye girer. Bakımda bu alanların da kontrol edilip edilmediğini sorun; yalnız kabin içine bakıp çıkan bir ziyaret sorunun yarısını görmez.

Arıza kısa aralıklarla tekrar ediyorsa

Aynı şikâyet birkaç hafta içinde dönüyorsa sorun çözülmemiş, ertelenmiş demektir. Bu durumda parça değişimi yerine kök nedene bakılmalıdır. Kapı arızası tekrar ediyorsa kat kapısı kilit kontağı, kaykı ayarı ve ray hizası birlikte kontrol edilir. Durma arızası tekrar ediyorsa besleme gerilimi, topraklama ve pano bağlantıları ölçülür. Ses şikâyeti tekrar ediyorsa kılavuz rayların yağı, halat gerginliği ve makine yatakları gözden geçirilir. Servisten, her ziyarette ne yapıldığını ve neyin değiştiğini yazmasını isteyin; kayıt olmadan tekrar eden arızayı kimse takip edemez.

Bazı binalarda sorun asansörde değil, kat kapılarının kendisindedir; menteşe gevşediğinde kilit kontağı tam kapanmaz ve kabin hareket etmez. Bu durumda asansör servisi ayar yapar, menteşe onarımı ise ayrı bir iştir. Hangi arızanın asansöre, hangisinin bina işine ait olduğunu ayırmak gereksiz servis çağrısını azaltır. Bu ayrım, sözleşmede hangi işin kime ait olduğunu da netleştirir. Servis çağrısı ücretliyse bu ayrım doğrudan size yansır.

Ustaya sorulacak sorular

1. Mahsur kalma durumunda hangi prosedürü uyguluyorsunuz, ortalama ne kadar sürede geliyorsunuz?
2. Fren, halat ve regülatör kontrollerini bakımda yapıyor musunuz?
3. Arıza kayıtlarını okuyup bana özetliyor musunuz?
4. Kullanacağınız parça orijinal mi muadil mi, temin süresi ne?
5. Kapı kontakları ve fotosel ayarı bakıma dahil mi?
6. Mesai dışı çağrıda ek ücret alıyor musunuz?
7. Bakım defterine yapılanları yazıyor musunuz?

Teklif ve mutabakat

Acil bir arızada teklif karşılaştırmak zordur ama kapsam yine konuşulabilir: kurtarma ayrı mı, arıza tespiti ayrı mı, parça bedeli hariç mi. Kalıcı çözüm için arızanın kaynağının yazılmasını isteyin. Aynı arıza kısa süre içinde tekrarlarsa bu kayıt elinizde olur. Hizmy üzerinden alınan tekliflerde bu kapsam mesajlaşma ve mutabakat kaydıyla izlenebilir; bina yönetimi ile servis arasındaki anlaşma yazılı kalır.

Bölgenizdeki asansör servislerini asansör arıza servisi ve asansör arıza servisi fiyatları sayfalarından inceleyebilir, asansör arıza servisi ilanı ver formundan teklif toplayabilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Asansör Bakımı Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Asansör Montajı Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Engelli Asansörü Seçerken Nelere Dikkat Edilir?