Kazan Dairesi Bakımı Seçerken Nelere Dikkat Edilir?

Apartman ve küçük işletmelerde ısıtma, tek bir kazan dairesinden yönetilir. Buradaki bir arıza yalnız bir daireyi değil, binanın tamamını soğuk bırakır. Kazan bakımı bu yüzden düzenli yapılması gereken, ama çoğu zaman yangın söndükten sonra hatırlanan bir iştir. Hizmet seçerken bakımın neyi kapsadığını bilmek, ileride "gelip baktı, gitti" durumundan ayırır.

Kazan tipi ve yakıt

Önce kazanın ne olduğu netleşmeli. Doğalgazlı, fuel-oil, kömür ya da pelet yakan kazanların bakım adımları farklıdır. Doğalgazlı bir kazanda brülör ayarı ve gaz hattı kontrolü öne çıkarken, fuel-oil kazanda filtre, pompa basıncı ve meme bakımı gerekir. Katı yakıtlı sistemlerde kül temizliği ve baca tıkanıklığı ayrı bir başlıktır. Teklif veren ekip kazanın tipini ve kapasitesini soruyorsa işi biliyor demektir. "Hepsi aynı" diyen yaklaşım, uygulamada eksik kalan adımlar bırakır.

Brülör ayarı ve baca gazı analizi

Bakımın en teknik kısmı baca gazı analizidir. Cihazla baca gazındaki oksijen ve karbondioksit oranı, karbonmonoksit düzeyi ve baca sıcaklığı ölçülür. Bu değerler, yanmanın verimli olup olmadığını gösterir. Ölçüm yapılmadan yapılan brülör ayarı tahminle yapılmış ayardır. Ölçüm sonucunun yazılı verilmesini isteyin; bir sonraki bakımda karşılaştırma yapabilirsiniz. Karbonmonoksit düzeyinin yüksek çıkması, yalnız verim değil güvenlik sorunudur ve o gün çözülmesi gerekir.

Baca çekişi de ölçülmelidir. Çekişi zayıf bir bacada yanma ürünleri hacme sızabilir. Baca temizliği ayrı bir iş olabilir; kazan bakımı ile baca temizliğinin aynı ziyarette mi yapılacağı baştan konuşulmalıdır.

Emniyet ekipmanı kontrolü

Kazan dairesinde emniyet ekipmanı, arıza anında devreye girmek için bekler ve yıllarca çalışmadığı için arızası fark edilmez. Bakımda şunlar kontrol edilmelidir: emniyet ventili, basınç şalteri, su seviye emniyeti, alev algılama elemanı, gaz kaçak algılayıcı varsa testi ve genleşme tankının ön basıncı. Genleşme tankı basıncı düşükse sistemdeki basınç dalgalanır, emniyet ventilinden su atar. Ventil bir kez açıldıktan sonra tam kapanmayabilir; bu yüzden basınç sorununun kaynağını bulmak, ventil değiştirmekten önce gelir.

Su tarafı: pompa, filtre ve tesisat suyu

Kazan dairesi bakımı yalnız brülörle sınırlı değildir. Sirkülasyon pompası, vanalar, pislik tutucular ve genleşme hattı da kontrol edilir. Tesisat suyunun sertliği zamanla kireç ve tortu oluşturur; bu tortu ısı transferini düşürür, yakıt tüketimini artırır. Sistem suyunun şartlandırılması ve gerekli görülürse kireç çözme işlemi ayrı bir kalemdir. Suyun sık sık eklenmesi de bir işarettir: bir yerde kaçak vardır ve basınç düşüşünün nedeni bulunmalıdır. Pompa sesindeki değişim, yatak veya salmastra aşınmasının habercisi olabilir.

Otomasyon ve kayıtlar

Modern kazan dairelerinde kontrol panosu, dış hava sıcaklığına göre kazan suyu sıcaklığını ayarlar. Bu ayarın doğru yapılması, gereksiz yakıt harcamasını azaltır. Pano üzerindeki arıza kayıtları silinmemeli, bakımda okunmalıdır. Kazan dairesinde tutulan işletme defterine yapılan bakımın tarihi, ölçüm sonuçları ve değiştirilen parçalar yazılmalıdır. Bu kayıt hem bina yönetimine hem de sonraki servise yol gösterir.

Yıllık sözleşme neyi kapsamalı

Yıllık bakım sözleşmesi alıyorsanız kapsam maddelerini tek tek okuyun: yılda kaç ziyaret, acil çağrıda hedef süre, yedek parça kimden, işçilik dahil mi, baca gazı ölçümü her ziyarette mi yapılıyor. Yalnız "yıllık bakım" yazan bir sözleşme, arıza anında ek ücret çıkarabilir. Acil durumda kimin aranacağı ve telefonun mesai dışında da açık olup olmadığı yazılı olmalıdır.

Yakıt tüketimi ve verim takibi

Bakımın karşılığı yakıt faturasında görülür. Aynı daire sayısı ve benzer hava koşullarında tüketim önceki yıla göre artıyorsa yanma verimi düşmüş olabilir. Dönüş suyu sıcaklığı, kazan suyu sıcaklığı ve günlük çalışma süresi birlikte değerlendirilir. Dış hava kompanzasyonu doğru ayarlanmış bir sistemde kazan gereksiz yere yüksek sıcaklıkta çalışmaz. Peteklerin üstü sıcak, altı soğuksa sistemde hava veya tortu vardır; bu da tüketimi artırır. Aylık tüketim kayıtları tutmak, bakımın işe yarayıp yaramadığını görmenin en somut yoludur.

Acil durum ve yedek parça hazırlığı

Kazan dairesinde acil durumda ne yapılacağı yazılı olmalı ve görünür bir yere asılmalıdır: ana gaz vanasının yeri, elektrik kesme noktası, servis telefonu. Sık arızalanan parçaların yedekte tutulması, kış ortasında günlerce parça beklemeyi önler. Hangi parçaların stokta olduğunu servisten öğrenin. Yakıt deposu olan sistemlerde seviye takibi ve periyodik temizlik de bakım planına eklenmelidir. Baca ve menfezlerin önünün kapatılmaması, yanma havasının kesilmemesi için temel kuraldır.

Bina sakinleriyle iletişim

Bakım günü önceden duyurulmalıdır. Kazan devreden çıktığında sıcak su ve ısıtma kısa süre kesilebilir; bunu bilmeyen sakin, arıza olduğunu sanır. Bakım sırasında basıncın düşmesi ve tekrar yükselmesi normaldir, ancak bakım sonrası peteklerde hava kalabilir. Hava alma işleminin kim tarafından yapılacağı önceden belirlenmelidir. Apartmanda oturan yaşlı veya hasta biri varsa, kesintinin en kısa sürede yapılması için bakım saatini buna göre planlayın. Bakım sonrası ortak alana kısa bir not asmak, soruları azaltır. Notta servis telefonu ve bakım tarihi bulunsun; sonraki arızada ilk bakılacak yer bu not olur. Bu kayıt, sonraki bakımda sorulacak soruları da azaltır.

Ustaya sorulacak sorular

1. Kazanın tipi ve kapasitesine göre hangi bakım adımlarını uyguluyorsunuz?
2. Baca gazı analizini hangi cihazla yapıyorsunuz, sonucu yazılı veriyor musunuz?
3. Emniyet ventili, basınç şalteri ve genleşme tankı kontrolü kapsamda mı?
4. Baca temizliği aynı ziyarette mi yapılacak?
5. Tesisat suyunun sertliğine göre bir işlem öneriyor musunuz?
6. Yılda kaç ziyaret var, acil çağrıya hangi sürede geliyorsunuz?
7. Değiştirilen parçaların listesini ve faturasını veriyor musunuz?

Teklif ve mutabakat

Teklifleri karşılaştırırken ziyaret sayısına değil, kapsama bakın. Ölçüm yapılan bakım ile gözle kontrol aynı iş değildir. Hangi daire sayısına ve kaç kazana hizmet verildiği de fiyatı etkileyen ayrı bir başlıktır. İş bitiminde ölçüm sonuçları ve yapılan işlemler kayda geçmelidir. Hizmy üzerinden alınan tekliflerde bu kapsam mesajlaşma ve mutabakat kaydıyla izlenebilir; bina yönetimi ile usta arasındaki anlaşma yazılı kalır.

Bölgenizdeki kazan bakımı hizmetlerini kazan dairesi bakımı ve kazan bakımı fiyatları sayfalarından inceleyebilir, kazan bakımı ilanı ver formundan teklif toplayabilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Kombi Bakımı Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Petek Temizleme Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Fan Coil Bakımı Seçerken Nelere Dikkat Edilir?