Klima Kapasitesi ve Model Seçimi Nasıl Yapılır?

Klima seçimi, ürün kutusundaki metrekare tablosuna bakarak yapılan bir iş değildir. Aynı büyüklükteki iki oda; cam alanı, cephe yönü, kat yüksekliği ve yalıtım farkı yüzünden farklı soğutma yükü ister. Kapasite küçük kalırsa cihaz sürekli tam güçte çalışır, büyük kalırsa kısa sürede açıp kapanarak ortam nemini alamaz. Bu yazıda yükün nasıl hesaplandığını, teklife hangi teknik değerlerin yazılması gerektiğini ve montajda neyin ölçüldüğünü anlatıyoruz.

Soğutma yükü nasıl hesaplanır

Soğutma yükü, odaya giren ısının toplamıdır: duvar ve çatıdan geçen ısı, güneş alan camdan giren ışınım, içerideki insan, aydınlatma ve cihazların yaydığı ısı. Usta bu kalemleri tek tek toplar, yalnız metrekareye bakmaz. Kuzeye bakan gölgeli bir oda ile batıya bakan ve öğleden sonra güneş alan bir oda arasında belirgin fark çıkar. Cam tek cam mı, ısıcam mı; çerçeve PVC mi alüminyum mu; duvarda mantolama var mı — hepsi yükü değiştirir. Teklif isterken oda ölçüsüyle birlikte cam sayısı, cephe yönü ve kat bilgisini verin.

Kapasite birimi: BTU ve kW

Cihaz kapasitesi iki birimle anılır: BTU/saat ve kW. 9.000 BTU yaklaşık 2,6 kW, 12.000 BTU yaklaşık 3,5 kW, 18.000 BTU yaklaşık 5,3 kW soğutma kapasitesine karşılık gelir. Teklifte hangi birimin yazıldığını netleştirin; bazı satıcılar ısıtma kapasitesini öne çıkarır, oysa asıl belirleyici yazın soğutma yüküdür. Katalog değerleri standart test koşullarında ölçülür, dış sıcaklık yükseldikçe ve boru hattı uzadıkça verim düşer. Bu yüzden kapasiteyi tam sınırda seçmek yerine küçük bir pay bırakmak, kompresörün sürekli tam yükte çalışmasını önler.

İnverter ve modülasyon oranı

İnverter, kompresör devrini yüke göre ayarlar; sabit devirli cihaz ise ya tam güçte çalışır ya durur. Modülasyon oranı, cihazın en düşük ve en yüksek kapasitesi arasındaki aralığı gösterir. Geniş aralık, ılık akşamlarda cihazın düşük devirde uzun süre çalışmasını ve nemi almasını sağlar. Modülasyon aralığı dar olan bir cihaz, oda yükü düştüğünde sık sık durur; bu da sıcaklık salınımı ve yüksek tüketim demektir. Teklifte kompresör tipi ve en düşük kapasite değeri yazılı olsun.

Enerji sınıfı ve SEER değeri

Enerji etiketi tek başına yeterli değildir; SEER yazın soğutma verimini, SCOP kışın ısıtma verimini gösterir. Aynı enerji sınıfındaki iki cihaz arasında SEER farkı birkaç puan olabilir ve yıllık tüketime yansır. Etiketin hangi iklime göre hesaplandığını sorun; ılıman iklim değerleri güney illerinde gerçek tüketimi olduğundan iyi gösterir. Cihazın kısmi yükteki verimi tam yükteki veriminden daha önemlidir, çünkü sezonun büyük bölümü kısmi yükte geçer.

Soğutucu akışkan ve çevresel etki

R32, R410A'ya göre daha düşük küresel ısınma potansiyeline sahiptir ve aynı kapasitede daha az gaz kullanır. Gaz türü, servis sırasında dolum yapılabilmesi ve dolum maliyeti açısından da önemlidir. Cihazın gaz türünü ve fabrika dolum miktarını gram cinsinden öğrenin; boru uzunluğu arttığında ek dolum gerekebilir. Farklı gazlar birbirine karıştırılmaz, bu yüzden servis yapan ustanın hangi gazla çalıştığını sormak hakkınızdır.

Boru güzergâhı, uzunluk ve drenaj

İç ve dış ünite arasındaki mesafe cihaz verimini doğrudan etkiler. Katalogda izin verilen en uzun boru boyu ve yükseklik farkı yazar; bu sınır aşılırsa kapasite düşer ve kompresör zorlanır. Boru hattındaki her dirsek kayıp yaratır, gereksiz kıvrımdan kaçınılmalıdır. Drenaj hortumunun sürekli eğimle dışarı inmesi gerekir; eğim bozulursa su iç üniteden damlar. Yoğuşma suyu giderine bağlantı yapılacaksa hatta koku kilidi olup olmadığı sorulmalıdır.

Montaj kalitesi: vakum ve kaçak testi

Boru bağlandıktan sonra hat vakumlanmalıdır. Vakum yapılmadan gaz açılırsa hatta kalan nem, kompresör yağıyla birleşip asit oluşturur ve cihazın ömrünü kısaltır. Vakum süresi ve değeri manometreyle görülmeli, kısa bir bekleme sonrası basınç yükselmiyorsa hat sızdırmıyordur. Montaj sonrası çalışma basınçları ve çekilen akım ölçülüp not edilmelidir. Bu üç kontrol yapılmadan teslim alınan cihazda arıza genellikle ilk sezonda çıkar.

İç ünite konumu ve hava akışı

İç ünite, hava akışı odayı boydan boya tarayacak şekilde yerleştirilmelidir. Kanepenin veya yatağın tam üstüne gelen ünite rahatsız eder; perde arkasına gizlenen ünite ise emiş yapamaz. Ünitenin üstünde ve önünde bakım için boşluk bırakılmalı, filtre kolay çıkabilmelidir. Dış ünite doğrudan güneş almayan, hava akışı açık bir yere konmalı; balkon kapatılmışsa havalandırma hesabı değişir.

Ses seviyesi ve gece kademesi

İç ünite ses seviyesi desibel olarak katalogda yazar, ancak en düşük kademedeki değer önemlidir çünkü gece o kademe kullanılır. Dış ünite sesi, yatak odası duvarına komşu balkonda belirleyici olur. Cihazın titreşim takozlarıyla bağlanması, boru geçişlerinin duvara rijit temas etmemesi sesi belirgin biçimde azaltır. Montaj sonrası gece kademesinde dinleme yapmak, katalog değerinden daha gerçekçi bir fikir verir.

Filtre, bakım erişimi ve yedek parça

İç ünitenin filtreleri iki haftada bir çıkarılıp yıkanabilir olmalıdır; filtre yuvası sıkışan modellerde kullanıcı bakımı aksar ve verim düşer. Dış ünitenin servis vanalarına ve kart kutusuna erişim, cihaz dar bir boşluğa sıkıştırıldığında imkânsız hâle gelir. Montaj öncesi servis için en az bir karış boşluk bırakılmasını isteyin. Yaygın olmayan markalarda filtre, kart ve fan motoru gibi parçaların tedarik süresi uzayabilir; bu yüzden bölgede parça bulunabilirliğini sorun.

Ustaya sorulacak sorular

1. Oda için hesapladığınız soğutma yükü kaç kW ve hangi kalemleri topladınız?
2. Önerdiğiniz cihazın en düşük kapasitesi ve SEER değeri nedir?
3. Boru boyu ve yükseklik farkı katalog sınırı içinde mi kalıyor?
4. Vakum kaç dakika yapılıyor, değeri teslimde gösterilecek mi?
5. Drenaj hattının eğimi ve çıkış noktası neresi?
6. Montaj sonrası hangi ölçümleri yapıp bana yazacaksınız?

Teklif ve mutabakat

Klima teklifi cihaz bedeli, montaj, boru metresi, drenaj, elektrik hattı ve yüksekte çalışma gibi kalemlere ayrılmalıdır. "Montaj dahil" ifadesi boru boyunu belirtmiyorsa karşılaştırma yapılamaz. Cihazın model kodu, kapasitesi ve gaz türü teklifte yazılı olsun. Eski cihazın sökülmesi ve gazının toplanması kapsamda mı, ayrıca sorun. İş bitiminde vakum değeri, çalışma basıncı ve test sonucu tek sayfalık teslim notunda yer alırsa sonraki bakımda elinizde kayıt olur. Hizmy üzerinden alınan tekliflerde kapsam mesajlaşma ve mutabakat kaydıyla izlenebilir.

Bölgenizdeki klima montaj hizmetlerini klima montajı ve klima montajı fiyatları sayfalarından inceleyebilir, klima montajı ilanı ver formundan teklif toplayabilirsiniz.

İlgili Rehberler

• Klima Montajı Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Klima Bakımında Nelere Dikkat Edilir?
• Klima Tamiri Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Kombi Kapasitesi ve Tipi Nasıl Seçilir?
• Soğuk Hava Deposu Kurarken Nelere Dikkat Edilmelidir?