Noter Yeminli Tercümede Nelere Dikkat Edilir?

Resmi evrakta tercüme, çeviri işinin en az esnek olan türü. Bir kelimeyi farklı karşılamak, belgenin kabul edilmemesine yetebilir. Bu nedenle süreci tek bir işlem gibi değil, birkaç aşamalı bir zincir gibi düşünmek gerekir: çeviri, onay, gerekiyorsa üst onay.

Belgenin türü ve hedef kurum

İlk soru, belgenin nereye sunulacağıdır. Üniversite başvurusu, konsolosluk randevusu, mahkeme dosyası ve şirket kaydı farklı beklentiler taşır. Aynı belge, farklı kurumlarda farklı onay zinciri isteyebilir.

Bunu bilmeden verilen fiyat da eksik kalır. Tercüme bürosu, belgenin hedefini sorsun; hangi aşamaların gerektiğini yazılı söylesin. Sözlü olarak "hallederiz" denilen bir süreç, teslim günü eksik onayla dönebilir.

Yeminli tercüman kimdir

Yeminli tercüman, belirli bir dilde çeviri yapmaya yetkili kabul edilen ve çevirinin doğruluğunu imzasıyla üstlenen kişidir. Çevirinin altına kaşe ve imza atar; bu imza, belgenin çeviri olduğunu ve içeriğin aslına uygunluğunu gösterir.

Her yeminli tercüman her dilde çalışmaz. Dil çifti ve varsa uzmanlık alanı mutlaka sorulmalıdır. Tıbbi bir rapor ile ticari bir sözleşme aynı çevirmene verildiğinde terim tutarlılığı düşer.

Noter onayı ne yapar

Noter, çevirinin içeriğini denetlemez. Yeminli tercümanın imzasının kendisine ait olduğunu ve tercümanın yetkisini onaylar. Yani noter onayı bir doğruluk kontrolü değil, imza ve yetki tespitidir.

Bu ayrımı bilmek, beklentiyi doğru kurmayı sağlar. Noter, çevirideki bir terimin doğru olup olmadığına karar vermez. Bu nedenle çevirinin kalitesi, noter aşamasından önce, tercümanın işinde belirlenir.

Noter onayı için belgenin aslı ya da okunabilir bir kopyası istenir. Sayfaların tek tek numaralandırılması ve mühürlenmesi, sonradan sayfa eklenmesini engeller. Bu nedenle sayfa düzeni baştan planlanmalıdır.

Apostil ve üst onay

Bazı belgeler yurt dışında kullanılacağı için ek onay ister. Bu onay, noter aşamasından sonra gelen ayrı bir adımdır ve belgenin hangi ülkede kullanılacağına göre değişir. Bazı ülkeler ek onay isterken bazıları istemez.

Bu noktada en sık yapılan hata, bütün belgelere aynı zinciri uygulamaktır. Tercüme bürosunun hedef ülkeyi ve kurumu sorması, gereksiz adımı ve gereksiz bedeli önler. Süreç kurumdan kuruma değiştiği için güncel bilgiyi ilgili kurumdan doğrulamak gerekir.

Terminoloji ve biçim

Resmi belgede biçim, içerik kadar önemlidir. Tablo, kaşe, imza alanı ve mühür yerleri korunmalıdır. Çeviri, asıl belgenin sayfa düzenini izlemeli; okuyan kişi hangi satırın hangi alana karşılık geldiğini görebilmelidir.

İsimler ve tarihler özel dikkat ister. Bazı dillerde ad ve soyad sırası farklıdır; çeviride bu sıra korunmalı, gerekiyorsa parantez içinde açıklama eklenmelidir. Tarih biçimi de hedef ülkenin alışkanlığına göre uyarlanırken asıl tarih kaybolmamalıdır.

Kısaltmalar ve kurum adları, hedef dilde yerleşik karşılığıyla yazılır. Karşılığı yoksa orijinal ad korunur ve kısa bir açıklama eklenir. Aynı terimin belge boyunca aynı biçimde kullanılması, tutarlılığın temelidir.

Sayfa sayısı, cilt ve ekler

Tek sayfalık bir diploma ile yirmi sayfalık bir dosya aynı iş değildir. Sayfa sayısı, metin yoğunluğu ve tablo varlığı, işin süresini belirler. Ekler ayrı belge sayılır; bu nedenle baştan sayılmalıdır.

Çok sayfalı belgelerde ciltleme ve sayfa numarası zorunlu hâle gelir. Bir sayfanın eksik numaralanması, dosyanın bütünlüğünü tartışmalı hâle getirir. Tercüme bürosunun sayfa numarası ve mühür düzenini baştan göstermesi gerekir.

Fotokopi kalitesi de belgeyi etkiler. Okunmayan bir mühür ya da silik bir imza, çeviride boşluk bırakılmasına yol açar. Bu durumda büro, belgenin daha iyi bir kopyasını istemelidir; tahminle doldurulan alan, sonradan sorun çıkarır.

Birden fazla belge ve dosya düzeni

Başvurularda genellikle tek belge değil bir dosya istenir: diploma, transkript ve kimlik birlikte sunulur. Her belge ayrı çevrilir ve ayrı onaylanır. Hepsini tek bir cilt içinde birleştirmek, kurumun istediği sıraya uymuyorsa sorun çıkarır.

Dosya düzeni baştan planlanmalıdır: hangi belge üstte, hangi sayfa numarası nereden başlıyor, ekler nasıl işaretleniyor. Bu düzen, teslimde sayfa eksikliği ya da karışıklık yaşanmasını engeller.

Randevu ve teslim planı

Noter işlemi randevuyla yürür. Tercümenin bitiş zamanı ile noter randevusunun çakışması, işi geciktiren en yaygın nedendir. Bu nedenle teslim tarihi, çeviri ve onay aşamaları ayrı ayrı planlanarak belirlenmelidir.

Belgenin aslının elde olması gerekir. Aslı olmayan bir belge için yapılan plan, sonradan değişir. Tercüme bürosunun bu adımı baştan sorması, süreci kısaltır.

Gizlilik

Tercüme edilen belgeler kimlik, sağlık ve mali bilgi içerebilir. Bu veriler yalnız iş için kullanılmalı, üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır. Büronun dosyayı nasıl sakladığını ve iş bitiminde ne yaptığını sormak hakkınızdır.

Dijital kopya gönderimi için şifreli kanal tercih edilmelidir. e-posta ekinde açık gönderilen kimlik fotokopisi, gereksiz bir risk oluşturur. Teslim sonrası dosyanın silinmesini istemek de makul bir taleptir.

Teslim ve kontrol

Teslimde üç şey kontrol edilmelidir: sayfa sayısı, imza ve mühür yerleri, isim ve tarih alanları. Belgenin aslıyla yan yana koyup satır satır karşılaştırmak en sağlıklı yöntemdir.

Eksik ya da hatalı bir alan varsa, teslimden hemen sonra bildirilmelidir. Düzeltme talebi ne kadar erken olursa, süreç o kadar az etkilenir. Teslim tutanağı ve fatura, ileride doğabilecek soruların karşılığıdır.

Biçimsel ayrıntılar için ilgili kurumun güncel yönergesine bakmak gerekir; kurumlar belge biçimini zaman zaman değiştirir. Bu nedenle aynı belgeyi ikinci kez çevirirken önceki dosyayı kopyalamak yerine güncel beklentiyi yeniden sormak gerekir. Kurum değiştiğinde onay zinciri de değişebilir; eski bir dosyadan yola çıkan plan, eksik onayla sonuçlanabilir.

Ücret ve kapsam

Tercüme işinin bedelini hizmeti veren belirler; platform tutara karışmaz ve aracılık ücreti almaz. Sayfa sayısı, dil çifti, noter ve ek onay aşamaları ayrı kalemler olarak yazılmalıdır. Yalnız toplam bedele bakmak, onay aşamalarının sonradan eklenmesine yol açar. Teklif yazılı alınmalı; hangi belgenin kaç sayfa sayıldığı ve hangi onayların dahil olduğu tek tek görünmelidir.

Hizmy üzerinden yeminli tercüme hizmeti için teklif alabilir, fiyatları inceleyebilir ve ilan vererek size uygun tercümanlarla görüşebilirsiniz. Telefonu doğrulanmış tercümanlar günde en fazla üç teklif gönderir; teklif gelmemesi o dönemdeki iş yoğunluğuyla ilgilidir.

İlgili Rehberler

• Yeminli Tercüme Hizmeti Seçerken Nelere Dikkat Edilir?
• Hukuki Çeviri Nasıl Yapılır, Nelere Dikkat Edilir?
• Akademik Çeviri Nasıl Yapılır, Nelere Dikkat Edilir?
• Ardıl Çeviri Hizmeti Seçerken Nelere Dikkat Edilir?