Hidrofor ve Pompa Ustasında Nelere Dikkat Edilir?

Yayın tarihi: 11 Kasım 20265 dk okumaYazar: Hizmy ekibi

rehber
hidrofor montaji
pompa tamiri
genlesme tanki
basinc salteri
su basma pompasi

Hidrofor, şebeke basıncı yetmediğinde suyu binanın en üst musluğuna ulaştıran sistemdir. Ancak "kaç daireye kaç pompa" sorusu tek başına cevap vermez; belirleyici olan eş zamanlı kullanım debisi ve boru kayıplarıyla birlikte gereken basma yüksekliğidir. Küçük seçilen pompa sürekli çalışır, büyük seçilen pompa sık devreye girip çıkar. Her iki durumda da ses, titreşim ve enerji tüketimi artar. Bu yazı, hidrofor seçimi ve montajında ölçülebilir noktaları ele alıyor.

Debi ve basma yüksekliği nasıl belirlenir

Debi, binadaki daire sayısından çok, aynı anda açılabilecek musluk, duş ve rezervuar sayısına göre hesaplanır. Her armatürün belirli bir akış ihtiyacı vardır; bunlar toplanır ve eş zamanlılık katsayısıyla dengelenir. Basma yüksekliği ise statik yükseklik, boru sürtünme kaybı, dirsek ve vana kayıpları ile en üst noktadaki bırakılması istenen basıncın toplamıdır. Yalnız kat yüksekliğine bakarak pompa seçmek, uzun yatay hatlarda basıncın yetmemesine yol açar. Keşifte boru çapı ve hat uzunluğu ölçülmelidir.

Pompa eğrisi ve çalışma noktası

Her pompanın debi ile basma yüksekliği arasındaki ilişkiyi gösteren bir eğrisi vardır. Seçilen modelin eğrisi, hesaplanan çalışma noktasını karşılamalı; nokta eğrinin ortalarına denk gelmelidir. Eğrinin en sağ ucunda çalışan pompa, basıncı düşürür ve motoru zorlar. Birkaç pompalı sistemlerde pompaların paralel çalışma eğrisi ayrıca çizilir; yedek pompa devreye girdiğinde debinin nasıl paylaşıldığı görülür. Tek pompa ile yedekli sistem arasındaki fark, arıza anında suyun kesilip kesilmemesidir.

Genleşme tankı ve ön basınç

Genleşme tankı, pompa durduğunda sistemdeki basıncı korur ve pompanın sık devreye girmesini azaltır. Tankın ön gaz basıncı, sistemin statik basıncına göre ayarlanır; yanlış ayarlanmış tank, hacmini kullanamaz. Membran delindiğinde tank suyla dolar ve pompa kısa aralıklarla çalışıp durur. Montajda tankın üstünde hava vanası bulunmalı, bakım sırasında ön basınç manometreyle ölçülmelidir. Tank hacmi, pompa debisi ve müsaade edilen devreye girme sayısına göre seçilir; rastgele büyük tank almak çözüm değildir.

Kavitasyon ve emiş koşulları

Pompa, emiş hattındaki basınç çok düştüğünde kavitasyona girer; ses, titreşim ve zamanla çark aşınması görülür. Emiş hattının kısa, dirseksiz ve yeterli çapta olması, filtre ve çekvalfin doğru yerde bulunması gerekir. Pompa, depo seviyesinin çok üstüne konduğunda emiş zorlaşır. Emiş ağzının depo tabanına çok yakın olması tortu çeker, çok yüksek olması hava yutar. Bu nedenle emiş ağzının konumu ve daldırma derinliği montaj öncesi belirlenmelidir.

Susuz çalışma koruması ve elektrik bağlantısı

Pompanın susuz çalışması, kısa sürede salmastra ve çarkı bozar. Bu nedenle depo seviyesini izleyen flatör veya basınç anahtarı, motoru su yokken devre dışı bırakmalıdır. Elektrik beslemesi ayrı bir sigorta ve kaçak akım koruması üzerinden yapılır; motorun etiketindeki akım değerine uygun kablo kesiti seçilir. Faz sırası yanlış bağlanan üç fazlı motor geri döner ve pompa su basmaz; bu nedenle devreye almada dönüş yönü kontrol edilir. Pano içinde termik koruma ve kontaktör bulunmalı, etiketleme yapılmalıdır.

Titreşim, ses ve boru bağlantısı

Pompa titreşimini binaya taşımamak için kaide betonuna ankraj, araya titreşim takozu ve boru bağlantılarında esnek parça kullanılır. Rijit bağlanan emme ve basma hatları, sesi duvarlara iletir. Boru çapı, pompa çıkışından küçük seçilirse hız artar ve ses yükselir. Dirsek sayısı azaltılmalı, hat mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Hidroforun yatak odası veya çalışma odası duvarına komşu konması, ses şikâyetini artırır; yer seçimi en başta konuşulmalıdır.

Devreye alma ve teslim

Montaj sonrası sistem doldurulur, havası alınır ve kaçak kontrolü yapılır. Pompa çalıştırılarak emme ve basma basınçları okunur, şalter açma-kapama değerleri ayarlanır. En üst kattaki muslukta basınç ve debi ölçülür; sonuç, hesaplanan değerle karşılaştırılır. Genleşme tankı ön basıncı ve sistem dolum basıncı yazılır. Motor akımı pens ampermetreyle ölçülür; etiket değerinin üstünde akım çekiliyorsa neden araştırılır. Teslimde pompa modeli, tank hacmi, şalter ayarları ve filtre temizlik aralığı yazılı verilmelidir.

Bakımda bakılacak noktalar

Filtre düzenli temizlenir; tıkanan filtre emişi zorlaştırır ve kavitasyonu hızlandırır. Salmastra bölgesinde damlama artarsa keçe veya mekanik salmastra değiştirilir. Genleşme tankı ön basıncı yılda bir kontrol edilir. Pompa kısa aralıklarla devreye giriyorsa önce tank ve çekvalf, sonra hat kaçağı kontrol edilir. Yedek pompa varsa belirli aralıklarla çalıştırılır; yıllarca bekleyen pompa, ihtiyaç anında çalışmayabilir. Bu kontroller kayda geçirilirse arıza eğilimi erken görülür.

Basınç şalteri mi, frekans invertörü mü?

Sabit hızlı sistemlerde pompa, basınç şalteri ayarlandığı eşikte devreye girer ve durur. Bu yapı basittir, ancak sık açılıp kapanma motoru ve kontaktörü yorar. Frekans invertörü, pompa hızını ihtiyaca göre ayarlayarak basıncı daha sabit tutar ve kalkış akımını düşürür. İnvertörün basınç sensörü, hattın en elverişsiz noktasına veya pompa çıkışına konabilir; sensör yeri yanlış seçilirse sistem sürekli düzeltme yapar. İnvertörlü sistemde pano ısınması, havalandırma ve harmonik filtresi gibi ek konular gündeme gelir. Bina büyüdükçe bu seçim, konfor ve enerji açısından daha belirleyici olur.

Ustaya sorulacak sorular

Debi ve basma yüksekliğini hangi ölçümlere göre hesapladınız?
Seçtiğiniz pompanın eğrisinde çalışma noktası nerede?
Genleşme tankı hacmi ve ön basıncı ne olacak?
Emiş hattı kavitasyona uygun mu, filtre nerede?
Susuz çalışma koruması ve elektrik koruması nasıl kurulacak?
Devreye almada hangi değerleri ölçüp yazacaksınız?

Teklif ve mutabakat

Teklif; pompa, genleşme tankı, pano, kollektör, vana ve bağlantı malzemeleri, işçilik ve devreye alma olarak ayrılmalıdır. Pompanın markası, modeli, debi ve basma yüksekliği yazılmalı; "eşdeğer" deniyorsa hangi modelin geleceği belirtilmelidir. Mevcut tesisatın bağlantı durumu ve depo seviyesi keşifte kontrol edilmelidir. Hizmy üzerinden gelen tekliflerde fiyatı usta belirler; platform komisyon almaz, ustalar günde üç teklif hakkıyla çalışır. Kapsamı yazılı mutabakat kaydına bağlamak, sonradan eklenen malzeme kalemlerini netleştirir.

Hidrofor hizmetini hidrofor ve pompa tamiri sayfasından inceleyebilir, kalemler için hidrofor tamiri fiyatları sayfasına bakabilirsiniz. Talebinizi hidrofor ilanı ile oluşturabilirsiniz.