VRF Merkezi Klima Servisinde Nelere Dikkat Edilir?

Yayın tarihi: 11 Kasım 20265 dk okumaYazar: Hizmy ekibi

rehber
vrf klima
merkezi klima
vrv klima
klima bakimi
iklimlendirme

VRF sistemi, bir dış üniteye çok sayıda iç ünitenin bağlandığı, soğutucu akışkanın branşmanlarla paylaştırıldığı bir iklimlendirme çözümüdür. Ofis, mağaza ve apartman ortak alanlarında tek tek split cihaz yerine bu sistem seçildiğinde, boru güzergâhı ve gaz miktarı binanın mimarisine göre yeniden hesaplanır. Kurulum hatası çoğu zaman ilk gün fark edilmez; birkaç sezon sonra kompresör arızası veya düzensiz soğutma olarak ortaya çıkar. Bu yazı, VRF seçimi ve servisinde bakılması gereken teknik noktaları anlatıyor.

Kapasite ve eş zamanlılık oranı

Dış ünite kapasitesi, tüm iç ünitelerin toplam kapasitesine eşit olmak zorunda değildir; çünkü her oda aynı anda tam yükte çalışmaz. Bu oran, eş zamanlılık katsayısıyla belirlenir. Oran çok yüksek tutulursa dış ünite yetişemez ve soğutma düşer; çok düşük tutulursa sistem gereksiz büyük olur ve kısmi yükte verimsiz çalışır. Oda kullanım saatleri, güneş yönü ve iç yükler bu hesaba girer. Toplantı odası gibi yoğun kullanılan hacimlerle depo gibi seyrek kullanılan hacimler aynı kabul edilmez.

Boru uzunluğu, kot farkı ve branşman

VRF sisteminin en kritik sınırı boru uzunluğudur. Dış ünite ile en uzak iç ünite arasındaki mesafe, toplam boru metrajı ve katlar arası kot farkı üreticinin belirlediği sınırlar içinde kalmalıdır. Sınır aşıldığında gaz dönüşü zorlaşır, yağ geri dönmez ve kompresör zarar görür. Branşman kitleri, boru çapına ve debiye göre seçilir; yanlış branşman, basınç dengesini bozar. Boru güzergâhı çizilirken keskin dirseklerden ve gereksiz yükselmelerden kaçınılmalı, yağ kapanı gereken noktalar projede gösterilmelidir.

Ek gaz şarjı ve etiket

Sistem, fabrikada belirli bir boru uzunluğu için gazla doldurulur. Sahada kullanılan boru metrajı bu değeri aşarsa, hesapla ek gaz eklenir. Ek miktar; sıvı hattı çapı ve uzunluğuna göre hesaplanır, tartılarak verilir. "Biraz ekleyelim" yaklaşımı, sistemde fazla veya eksik gaz bırakır. Eklenen miktar, tarih ve kullanılan gaz tipi dış ünitenin etiketine yazılmalıdır. Bu etiket olmadan sonraki servis, sistemde ne kadar gaz olduğunu bilemez ve toplama-şarj işlemini tahminle yapar.

Azot testi, vakum ve lehimleme

Boru hattı tamamlandığında azotla basınç testi yapılır; kaçak olup olmadığı manometreyle izlenir. Test sırasında vanalar kapalı tutulur ve basınç belirli süre sabit kalmalıdır. Lehimleme yapılırken boru içinden azot geçirilmelidir; aksi hâlde iç yüzeyde oluşan oksit tabakası sisteme karışır ve kılcal tıkanıklık yaratır. Vakum işlemi, hattaki nemi almak için yeterli süre ve doğru ekipmanla yapılır. Vakum değeri ölçülüp kaydedilmelidir; kısa süreli vakum, nemin sistemde kalmasına yol açar.

Adresleme ve haberleşme

VRF sisteminde her iç ünite, dış ünite tarafından tanınmalıdır. Adresleme, kumanda kablosu ve dip anahtar ayarlarıyla yapılır; yanlış adres, ünitenin çalışmaması veya başka odanın kumandasıyla hareket etmesi demektir. Haberleşme hattı, güç hattından ayrı ve ekranlı kablo ile çekilir; paralel güzergâh, sinyal gürültüsü yaratır. Merkezi kumanda varsa, kat bazında gruplama ve saat programı devreye almada ayarlanır. Bu ayarlar yapılmadan sistem "çalışıyor" görünse de kullanıcı istediği odayı kontrol edemez.

Drenaj ve yoğuşma

İç ünitelerin yoğuşma tavasındaki su, eğimli bir hatla tahliye edilir. Hat eğimi yetersizse su birikir, taşar ve tavanda leke bırakır. Yoğuşma pompası kullanılan ünitelerde pompa sesi ve şamandıra seviyesi kontrol edilir. Drenaj hattı, kanalizasyona doğrudan bağlanmamalı; koku ve geri akış için uygun bir ara çözüm bulunmalıdır. Uzun yatay hatlarda hava kilidi oluşmaması için havalandırma noktası bırakılır.

Devreye alma ve ölçümler

Sistem çalıştırıldığında emme, basma ve aşırı kızdırma değerleri ölçülür. İç ünite filtreleri takılı, kapaklar kapalı ve oda kapıları kapalıyken test yapılır. Her iç ünitenin üfleme sıcaklığı ve dış ünitenin çalışma akımı kaydedilir. Isıtma ve soğutma modu ayrı ayrı denenir; mod değişiminde valf sesi ve gecikme kontrol edilir. Merkezi kumanda varsa tüm üniteler tek tek adreslenerek açılıp kapatılır. Bu ölçümler olmadan teslim, arıza halinde karşılaştırma yapılacak referans bırakmaz.

Bakımda öne çıkan işler

İç ünite filtreleri ve serpantinleri temizlenir; tavada biriken su ve tortu alınır. Dış ünite kondenseri, hava akışını kesecek şekilde kirlenmişse yıkanır. Elektronik genleşme valfleri ve sensör değerleri servis yazılımıyla izlenir. Gaz kaçağı şüphesinde azot testi ve dedektörle arama yapılır; eksik gaz tamamlanmadan önce kaçak bulunmalıdır. Kompresör akımı ve inverter kartı sıcaklığı düzenli kaydedilirse arıza eğilimi önceden görülür.

İç ünite tipi ve yerleşimi

İç ünite seçimi, tavan yüksekliği ve oda kullanımına göre yapılır. Dört yönlü kaset ünite geniş alanlarda dengeli dağıtım sağlar; kanal tipi ünite, asma tavan içinde gizlenerek hava kanallarıyla dağıtım yapar. Kanallı sistemde statik basınç ve kanal kesiti doğru hesaplanmazsa üfleme debisi düşer. Ünitenin bakım kapağına erişim kalmalı, filtre sökülebilmelidir. Üfleme ve emiş ağızlarının birbirine çok yakın konması, havayı kısa devre yaptırır ve oda yeterince soğumaz. Taze hava ihtiyacı varsa ayrı bir havalandırma çözümüyle birlikte planlanmalıdır.

Ustaya sorulacak sorular

Eş zamanlılık oranını neye göre belirlediniz?
En uzak iç ünite mesafesi ve kot farkı sınırlar içinde mi?
Branşman kitleri hangi debiye göre seçildi?
Ek gaz miktarını nasıl hesaplayıp tartacaksınız?
Azot testi ve vakum değerleri kayda geçecek mi?
Adresleme ve merkezi kumanda ayarları teslimde gösterilecek mi?

Teklif ve mutabakat

Teklif; dış ünite, iç üniteler, branşman kitleri, bakır boru metrajı, drenaj, kumanda kablosu, merkezi kumanda ve devreye alma olarak ayrılmalıdır. Boru metrajı ve ek gaz kalemi ayrı yazılmazsa, montaj sırasında sürpriz maliyet çıkar. Cihazların modeli ve kapasitesi yazılmalı; "eşdeğer" ürün kullanılacaksa hangi modelin geleceği belirtilmelidir. Hizmy üzerinden gelen tekliflerde fiyatı usta belirler; platform komisyon almaz, ustalar günde üç teklif hakkıyla çalışır. Kapsamı ve devreye alma ölçümlerini yazılı mutabakat kaydına bağlayın.

Merkezi klima hizmetini VRF merkezi klima sayfasından inceleyebilir, kalemler için merkezi klima fiyatları sayfasına bakabilirsiniz. Talebinizi merkezi klima ilanı ile oluşturabilirsiniz.